Thu phí rác thải – Thúc đẩy phân loại rác từ gốc

Thu phí rác thải và “cân rác tính tiền” là một trong những bước đi tiên phong của TPHCM nhằm thúc đẩy phân loại rác từ gốc. Chính sách này không chỉ giúp minh bạch chi phí quản lý rác thải mà còn khuyến khích người dân thực hiện phân loại rác tại nguồn, từ đó hỗ trợ tối ưu hóa quy trình xử lý. Với mục tiêu bảo vệ môi trường bền vững, TPHCM đang hướng tới các công nghệ xử lý rác tiên tiến, hiện đại cho đến năm 2030. Sáng kiến này không chỉ góp phần giảm tải cho bãi rác mà còn tạo động lực cho xã hội chung tay xây dựng một môi trường sạch đẹp hơn.

Cân rác tính tiền – Đòn bẩy thúc đẩy phân loại rác tại nguồn ở TPHCM

TP.HCM chính thức áp dụng mô hình tính phí xử lý rác dựa trên khối lượng phát sinh từ ngày 1/6/2025, theo Quyết định số 67/2025/QĐ-UBND. Đây là bước tiến quan trọng nhằm hiện thực hóa mục tiêu phân loại rác tại nguồn, tạo tiền đề cho chuyển đổi công nghệ xử lý chất thải rắn sinh hoạt.

Quyết định 67/2025 – Chuyển biến trong chính sách quản lý chất thải đô thị

TPHCM từ lâu đã đối mặt với bài toán rác thải sinh hoạt ngày càng gia tăng. Việc ban hành Quyết định 67/2025/QĐ-UBND chính là một giải pháp mạnh mẽ, cụ thể hóa lộ trình thu phí gom, vận chuyển và xử lý rác theo khối lượng.

Trước đó, TP từng áp dụng hình thức tương tự theo Quyết định 38/2018, nhưng mới dừng ở việc thí điểm. Giờ đây, với sự thống nhất giữa người dân – chính quyền – đơn vị thu gom, cơ chế tính phí rác dựa trên cân nặng được kỳ vọng sẽ giúp minh bạch hóa chi phí, thúc đẩy người dân giảm thiểu và phân loại rác tại nguồn.

Mức phí gom rác mới: rõ ràng, linh hoạt theo khu vực

Tùy từng khu vực, mức thu phí cố định theo hộ gia đình đã được xác định như sau:

• TP Thủ Đức và các quận: 84.000 đồng/hộ/tháng

• Huyện Hóc Môn, Nhà Bè, Cần Giờ: 80.000 đồng/hộ/tháng

• Huyện Củ Chi, Bình Chánh: 76.000 đồng/hộ/tháng

Đây là mức giá tính toán theo khối lượng rác phát sinh bình quân trên đầu người. Tuy nhiên, trong tương lai gần, khi triển khai đồng bộ phân loại rác tại nguồn, phí sẽ được điều chỉnh theo trọng lượng rác thực tế của từng nhóm chất thải, cụ thể:

• TP Thủ Đức và các quận: 666,04 đồng/kg

• Huyện Củ Chi, Bình Chánh: 599,98 đồng/kg

Ghi chú: Mức giá này chưa bao gồm thuế VAT và sẽ thay đổi tùy theo chính sách từng giai đoạn.

Ứng dụng thực tế của cân rác điện tử trong quản lý chất thải

Cân rác tính tiền không chỉ là công cụ đo lường, mà còn là giải pháp công nghệ cốt lõi giúp hiện thực hóa việc phân loại và kiểm soát chất thải đô thị. Cụ thể:

• Hộ dân có thể biết chính xác khối lượng rác mình thải ra để trả phí hợp lý.

• Chính quyền dễ dàng thống kê, đánh giá hiệu quả phân loại rác tại từng khu vực.

• Đơn vị thu gom hoạt động minh bạch, hạn chế thất thoát và tăng hiệu suất thu gom.

“Cân điện tử giúp tính toán khối lượng rác theo từng loại, thúc đẩy ý thức người dân trong việc giảm phát sinh rác và phân loại rác đúng quy định.”

Phân loại rác – Bước đệm cho công nghệ xử lý hiện đại

Lộ trình phân loại rác tại nguồn tại TP.HCM chia chất thải rắn sinh hoạt (CTRSH) thành 3 nhóm:

1. Rác có thể tái sử dụng hoặc tái chế

2. Rác thực phẩm

3. Rác sinh hoạt khác

Trong năm 2025, thành phố sẽ ưu tiên phân loại rác thực phẩm để làm cơ sở điều chỉnh chính sách. Đây là nhóm chiếm tỷ lệ lớn, dễ xử lý theo hướng ủ phân hoặc đốt phát điện.

Việc sử dụng cân rác tính tiền kết hợp với phân loại rác tại nguồn chính là bước chuyển hóa toàn diện trong cách tiếp cận quản lý chất thải đô thị, từ bị động sang chủ động, từ thủ công sang công nghệ.

Hạ tầng xử lý chất thải rắn: Đã sẵn sàng cho công nghệ đốt phát điện

TPHCM hiện có hai khu liên hợp xử lý chất thải chính:

• Khu xử lý Tây Bắc (Củ Chi)

• Khu xử lý Đa Phước (Bình Chánh)

Hiện nay, thành phố đang đẩy mạnh:

• Kêu gọi đầu tư dự án đốt rác phát điện công suất 2.000 tấn/ngày

• Chuyển đổi công nghệ xử lý rác hiện hữu theo hướng hiện đại, thân thiện môi trường

Mục tiêu đến năm 2030: 100% rác thải sinh hoạt được xử lý bằng công nghệ mới và tái chế.

Câu hỏi thường gặp (FAQ)

1. Vì sao TPHCM chọn mô hình cân rác để tính tiền rác thải sinh hoạt?
Việc cân rác để tính phí giúp minh bạch hóa chi phí xử lý, khuyến khích người dân giảm thiểu và phân loại rác. Đây là xu hướng mà nhiều đô thị phát triển trên thế giới đã áp dụng hiệu quả.

2. Nếu hộ dân chưa phân loại rác thì có bị tính phí cao hơn không?
Có. Mức phí cố định hiện tại đã cao hơn mức phí tính theo kg trong mô hình phân loại rác tại nguồn. Vì vậy, khi áp dụng phân loại rác, người dân sẽ được lợi về chi phí nếu rác tái chế được tách riêng và không bị tính phí.

3. Việc phân loại rác sẽ áp dụng đại trà từ khi nào?
Trong năm 2025, TP.HCM sẽ triển khai phân loại rác thực phẩm tại các quận, huyện trước. Sau khi đánh giá hiệu quả, thành phố sẽ nhân rộng áp dụng toàn diện theo lộ trình đến năm 2030.

Tác giả: Hoa Sen Vàng

Nguồn tin: báo Sài Gòn Giải Phóng